Fuzzi

Foto: FuzziBij mijn bovenburen is vorig jaar ingebroken via een raam met een kapot rolluik. Ik zit bij de buurvrouw op de bank en ze wijst zuchtend naar haar luiken: ‘Als der Rollläden-Fuzzi letztens hier war…’

Foetsie

Na de inbraak wemelde het in en rond huis van de werklui, die een nieuw raam hebben geplaatst, een steviger slot op de poort hebben gezet en felle schijnwerpers in de tuin hebben aangebracht. Zo kwam er dus ook een monteur langs om de oude Rollläden te controleren en repareren – de Fuzzi waarover mijn buurvrouw nu zit te mopperen. Is dat de naam van het bedrijf en is de eigenaar misschien een Italiaan? Nee hoor, Fuzzi (spreek uit ‘foetsie’) is geen Italiaans en er is ook geen taalkundig verband met het feit dat de juwelen en kredietkaarten van de buren na de inbraak foetsie waren…

Cowboy Fuzzy

Fuzzi is een niet zo respectvolle manier om in de Duitse spreektaal naar een persoon te verwijzen, meer bepaald naar een man die je niet echt serieus kunt nemen. Van Dale vertaalt Fuzzi als een ‘figuur’, een ‘vogel’ of zelfs ‘snijboon’. Volgens Wiktionary gaat Fuzzi terug op het Amerikaanse wildwestpersonage Fuzzy – een eigenzinnige, mallotige cowboy die als sidekick optrad in populaire westernfilms in de jaren 1940. Fuzzy raakte in de jaren 1980 bekend bij een jonger Duits publiek door de tv-serie Western von Gestern op ZDF. Daardoor zou Fuzzi als begrip voor rare snuiters in de Duitse omgangstaal in gebruik zijn geraakt.

Rolllädenfuzzi

Intussen is -fuzzi is in het Duits in gebruik als een soort achtervoegsel om, dikwijls met enige minachting, te verwijzen naar mannen van een bepaalde beroepsgroep.  Zo klaagde mijn kennis F. ooit over Pressefuzzis, opdringerige persmedewerkers, die haar in het weekend lastigvielen met telefoontjes. Op dezelfde manier hoor je Duitsers met misprijzen spreken over Versicherungsfuzzis (verzekeringsagenten), Immobilienfuzzis (makelaars in onroerend goed), Medienfuzzis (mediafiguren), maar ook wel eens over een Ökofuzzi (obsessief begaan met het milieu) of een Grinsefuzzi (met een vastgeroeste grijns). Waarom dan ook geen Rolllädenfuzzi voor een eigenzinnige rolluikenmonteur?

HeiniFritze en andere snuiters

Een synoniem voor Fuzzi – of misschien nóg een tikkeltje negatiever – is Heini, van oorsprong een koosnaampje afgeleid van de mannelijke voornaam Heinrich (zie ook mijn artikel over Uschi). Daarmee vergelijkbaar is Fritze, een koosnaampje afgeleid van Friedrich. Zowel Heini als Fritze zijn volgens Van Dale wat wij ‘kerels’ of ‘snuiters’ zouden noemen. In navolging daarvan worden -heini en -fritze gebruikt als achtervoegsels (of, taalkundig preciezer: deonymische suffixoiden) om naar mannen van een bepaalde beroepsgroep te verwijzen, precies zo als -fuzzi. Zo zijn zowel VersicherungsfuzziVersicherungsheini als Versicherungsfritze spreektalige benamingen voor verzekeringsagenten. Mijn buurvrouw heeft ze na de inbraak allemaal over de vloer gehad. Maar als de Rolllädenfuzzi en al die andere lui hun werk goed doen, krijgt ze hopelijk voortaan geen onaangenaam bezoek meer.