Schwein

Foto: SchweinEen paar jaar geleden introduceerde Louis van Gaal het woord Feierbiest in het Duits. Iedereen moest lachen om die malle Hollander maar men begreep wél wat hij wilde zeggen. Als we onze uitdrukkingen met varken of de Duitse met Schwein proberen te vertalen, krijgen we hetzelfde effect…

Glücksschwein

Gisteravond zat ik met een groepje Duitsers, een Oostenrijkse en een Belgische in een restaurant voor een feestelijke gelegenheid, toen die laatste tafelgenote (met een vette knipoog) op de gezondheid van het Festferkel wilde klinken. Hilariteit natuurlijk: onze benaming feestvarken is in Duitsland niet bekend! Hier heb je wel een Geburtstagskind of een Jubilar – maar voor iemand die wat anders te vieren heeft dan een verjaardag of een jubileum bestaat hier geen (ludieke) naam. Als je een Duitser Festferkel noemt, is hij daar waarschijnlijk niet zo blij mee, want Ferkel is een populaire belediging die zo veel betekent als ‘smeerlap’. Dan misschien liever Feierschwein, om in de stijl van Van Gaal te blijven? Per slot van rekening associëren Duitsers het Schwein met geluk. Als iemand geboft heeft, zegt hij namelijk: Schwein gehabt! En het Glücksschwein is een mascotte: met Nieuwjaar kun je iemand een varkentje van marsepein geven. Of een klavertjevier of een schoorsteenveger-figuurtje.

Sparschwein

Een Schwein is een varken en een Ferkel is een biggetje. Maar in het sprookje met de drie biggetjes hebben de Duitsers het ineens over drei Schweinchen. Ons speenvarken is dan weer wél een Spanferkel. Maar – en nu wordt het verwarrend – een spaarvarken is een Sparschwein! Toen een Belgische vriend hier in Berlijn een beetje krap bij kas zat, verkondigde hij in keurig Duits dat zijn Ferkel bijna leeg was. Ongetwijfeld snapte onze Duitse gesprekspartner wat die arme Belg bedoelde, maar wij moeten er jaren later nog steeds om lachen.

4 gedachten over “Schwein

  1. Er bestaat in het Duits wél het woord “Festschwein”… Nog steeds geen feestbeest, maar wel een feestvarken dus….

    1. Betekent dat hetzelfde als ‘feestvarken’? Ik vermoed dat het dan een regionaal gebruik is, want ik heb dat woord zo niet gevonden toen ik mijn blog voorbereidde. Zou dat kunnen?

  2. In “Rennschwein Rudi Rüssel” (Uwe Timm) gibt es das Ferkel als Gewinn auf einem Dorffest… Macht dies es zu einem “Festschwein”?

Reacties zijn gesloten.