Alter Schwede

Foto: Alter SchwedeIk ben al jaren fan van Zweden en de Zweedse taal. Het scheelde weinig of deze blog had ‘Typisch Zweeds!’ geheten. Ik ben echter niet in Stockholm beland maar in Berlijn, zodat ik ook belangstelling kreeg voor het Duits. Toen ik de uitdrukking  ‘Alter Schwede!‘ hoorde, was ik natuurlijk dubbel gefascineerd. 

Het is een uitdrukking van verontwaardiging die ik in Berlijn-Brandenburg regelmatig hoor. Misschien zijn ze hier wat vaker verontwaardigd dan in andere delen van Duitsland. Of ze uiten hun verbazing liever dan anderen. Alter Schwede, das ist doch nicht normal?!

De oude Zweed

Wie is hij, die oude Zweed die voor zo veel verontwaardiging zorgt? In eerste instantie dacht ik dat het een figuur uit de Muppetshow was. Daar zitten toch een paar mopperige oude mannetjes en een idiote Zweedse kok bij. Ik erger me daar in elk geval aan, en wel om twee redenen: zingende poppen en geïmiteerde talen. Daarom zet ik ook altijd de radio uit als er reclame van Ikea komt: in die spotjes praat een Duitser met een vervelend namaak-Zweeds accent. Alter Schwede, ist das nervig! Opmerkelijk: volgens deze bron is hij wél een echte Zweed, Jonas Bergström. (Toch niet de ex-verloofde van prinses Madeleine? À propos, koning Carl Gustaf is ook al een behoorlijk oude Zweed die wel eens voor verbazing zorgt…)

Soldatentaal

Afgelopen weekend ben ik de Sontbrug overgestoken in de hoop dat ik de beruchte oude Zweed in zijn schitterende vaderland zou ontmoeten. Tevergeefs! De Duitsers blijken het namelijk over individuen uit een ver verleden te hebben. In de zeventiende eeuw liet Keurvorst Frederik Willem I zijn soldaten in Brandenburg opleiden door Zweedse oudgedienden (zie Wikipedia / Duden). De soldaten noemden deze instructeurs vriendschappelijk ‘die alten Schweden‘. Vandaag is Alter Schwede! zoiets als ‘ouwe jongen! makker!’ en kan ook als uitdrukking van verbazing gebruikt worden (Alter Schwede, bist du braun geworden!). En dat is dus (alweer) een overblijfsel van soldatentaal.

Advertenties

Een gedachte over “Alter Schwede

  1. Hm, verontwaardiging = Empörung/Entrüstung? Verbazing = Erstaunen ja… ich glaube für mich schwingt bei “Alter Schwede!” eher etwas Anerkennendes mit!

Commentaar schrijven

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s